Δευτέρα 18 Οκτωβρίου 2010

Εφαρμοσμένη Ανάλυση Συμπεριφοράς


 Είναι πολύ προσεχτικοί στις διατυπώσεις τους. Δεν λένε "αυτιστική διαταραχή" - λένε "συμπτώματα που προσομοιάζουν με συμπτώματα αυτιστικού φάσματος". Γεγονός είναι πως όπως και να το πουν, το αποδεχτήκαμε  και βρήκαμε σχετικό κέντρο. Στο οποίο μας ενημέρωσαν ότι κάνουν εφαρμογή της "Εφαρμοσμένης Ανάλυσης Συμπεριφοράς", και περιμένουν και από μας να κάνουμε χρήση της μεθόδου - παρόλο που μέχρι στιγμής ακόμη δεν έχουμε ενημερωθεί σχετικά.
Ωστόσο, μέσα σε δυο βδομάδες η αλλαγή είναι κιόλας εμφανής. Είναι πολύ πιο ήρεμη, και για πρώτη φορά μετά από πολλούς μήνες κάθησε (εντελώς μόνη της!) σε παιδότοπο - μάλιστα το ζήτησε η ίδια με το που μπήκαμε στο ΙΚΕΑ!

Για να βοηθήσω όσο μπορώ, συνεχίζω την αναζήτηση στο διαδίκτυο και βλέπω ότι δεν είμαι πια μόνη στον αγώνα αυτό.

Αυτιστική διαταραχή = διαταραχή της ανάπτυξης που χαρακτηρίζεται από έντονα διαταραγμένη κοινωνική επικοινωνία και στερεότυπες δραστηριότητες. Συνήθως εμφανίζεται τα 3 πρώτα χρόνια της ζωής του παιδιού.

Διαγνωστικά Κριτήρια 
Α. Ένα σύνολο έξι ή περισσότερων αντικειμένων από το 1, 2 και 3, με τουλάχιστον δύο από το 1 και από ένα από το 2 και 3:

1.Ποιοτική έκπτωση στην κοινωνική διαντίδραση, όπως εκδηλώνεται με τουλάχιστον δύο από τα παρακάτω
α) έντονη έκπτωση στην χρησιμοποίηση πολλαπλών μη λεκτικών συμπεριφορών όπως βλεμματικής επαφής, έκφρασης προσώπου, στάσεων του σώματος και χειρονομιών για τη ρύθμιση της κοινωνικής διαντίδρασης.
β) αδυναμία να αναπτύξει σχέσεις με συνομήλικους που να ταιριάζουν στο αναπτυξιακό τους επίπεδο.
γ) μία έλλειψη αυθόρμητης αναζήτησης για να μοιραστεί χαρά, ενδιαφέροντα ή επιδόσεις με άλλα άτομα (πχ. με έλλειψη να επιδεικνύει, να φέρνει στην κουβέντα ή να επισημαίνει αντικείμενα ενδιαφέροντος)
δ) έλλειψη κοινωνικής ή συναισθηματικής αμοιβαιότητας

2.Ποιοτικές εκπτώσεις στην επικοινωνία όπως εκδηλώνονται με τουλάχιστον ένα από τα παρακάτω:
α) καθυστέρηση ή πλήρης έλλειψη ανάπτυξης της ομιλούμενης γλώσσας (που δεν συνοδεύεται από προσπάθεια αντιστάθμισης μέσα από εναλλακτικούς τρόπους επικοινωνίας όπως χειρονομίες ή μίμηση)
β) σε άτομα με επαρκή ομιλία, έντονη έκπτωση στην ικανότητα να ξεκινήσουν ή να διατηρήσουν μία συζήτηση με άλλους
γ) στερεότυπη και επαναληπτική χρήση της γλώσσας ή ιδιοσυγκρασική χρήση της γλώσσας
δ) έλλειψη ποικίλου, αυθόρμητου παιγνιδιού φαντασίας ή παιγνιδιού κοινωνικής μίμησης που να ταιριάζει στο αναπτυξιακό του επίπεδο

3.Περιορισμένοι, επαναλαμβανόμενοι και στερεότυποι τύποι συμπεριφοράς, ενδιαφερόντων και δραστηριοτήτων, όπως εκδηλώνονται με τουλάχιστον ένα από τα παρακάτω:

α) περίκλειστη απασχόληση με έναν ή περισσότερους στερεότυπους και περιορισμένους τύπους ενδιαφερόντων που είναι μη φυσιολογική είτε σε ένταση είτε σε εστιασμό.
β) προφανώς άκαμπτη προσκόλληση σε συγκεκριμένες, μη λειτουργικές ρουτίνες ή τελετουργίες
γ) στερεότυποι και επαναλαμβανόμενοι κινητικοί μαννερισμοί (πχ. "πέταγμα" ή συστροφή των χεριών ή των δακτύλων ή σύμπλοκες κινήσεις όλου του σώματος)
δ) επίμονη ενασχόληση με μέρη αντικειμένων

Β. Καθυστερήσεις ή μη φυσιολογική λειτουργία σε τουλάχιστον έναν από τους παρακάτω τομείς με έναρξη πριν την ηλικία των 3 χρόνων:

1.Κοινωνική διαντίδραση
2.Γλώσσα όπως χρησιμοποιείται στην κοινωνική επικοινωνία ή
3.Συμβολικό ή φαντασιακό παιγνίδι.

Γ. Η διαταραχή δεν εξηγείται καλύτερα ως Διαταραχή Rett ή ως Αποδιοργανωτική Διαταραχή της Παιδικής Ηλικίας.

Η αιτιολογία της διαταραχής είναι ουσιαστικά άγνωστη. Μια υπόθεση είναι ότι οφείλεται σε κάποιο είδος εγκεφαλικής ανεπάρκειας. Πιο σύγχρονες μελέτες μιλούν για γονίδια που προδιαθέτουν τα άτομα αυτά για αυτισμό.

Υπάρχει μια αυξητική τάση στον αριθμό των ατόμων με αυτιστική διαταραχή. Ενώ αναφέρονταν 2 με 5 περιπτώσεις στα 10.000 άτομα, σήμερα οι διεθνείς μελέτες μιλούν για 25-58 στα 10.000 άτομα με αναλογία 1 προς 5, κορίτσια προς αγόρια. Τα παιδιά με αυτιστικές διαταραχές θα χρειαστούν ειδική εκπαίδευση και παρακολούθηση ειδικών προγραμμάτων σε ειδικά κέντρα.

Πρώιμη εντατική παρέμβαση σε παιδιά με Αυτισμό
(Εφαρμοσμένη Ανάλυση Συμπεριφοράς ABA)

Η πρώιμη εντατική παρέμβαση στα αυτιστικά παιδιά είναι η μόνη θεραπευτική προσέγγιση του αυτισμού που έχει παρουσιάσει θεαματικά αποτελέσματα στη θεραπεία της αυτιστικής διαταραχής. Μελέτες της τελευταίας εικοσαετίας έχουν υπογραμμίσει τα σημαντικά αποτελέσματα στην επικοινωνία, λεκτική και μη, στην ομαλή ένταξή τους στο σχολείο και στο κοινωνικό σύνολο καθώς και στην καθημερινή γενική λειτουργικότητά τους.
Η εφαρμοσμένη ανάλυση της συμπεριφοράς βασίζεται στις γενικές αρχές του συμπεριφορισμού (behaviourism) όπου θεωρεί ότι η συμπεριφορά μας οφείλεται στη μάθηση και γι' αυτή χρησιμοποιεί την επιβράβευση και όχι την τιμωρία αλλά την αγνόηση, για την μη επιθυμητή συμπεριφορά. Έχει αναλύσει τα στάδια ανάπτυξης των παιδιών χωρίς αυτιστική διαταραχή και τα τεμαχίζει σε μικρότερα στάδια για να διδάξει το παιδί με αυτισμό, προσαρμοσμένο πάντοτε στις ανάγκες του κάθε παιδιού.
Το πρόγραμμα αρχικά είναι ατομικό, με το παιδί και 1 μόνο θεραπευτή, σε κάποιο σε κάποιο χώρο για 10 έως 40 ώρες την εβδομάδα και οι γνώσεις γενικεύονται με την βοήθεια των γονέων στην καθημερινότητα. Το πρόγραμμα συνεχίζεται με ειδικές ομάδες και στο κανονικό σχολείο.

Τι περιλαμβάνει το ABA:
1.Επιμερισμό των δραστηριοτήτων σε μικρότερα θέματα ώστε τα παιδιά να κατακτούν το στόχο βήμα-βήμα (Discrete Trial Teaching).
2.Τα μικρότερα αυτά θέματα συνδέονται (chaining).
3.Ενίσχυση της θετικής συμπεριφοράς με επιβραβεύσεις.
4.Σύνολο βοηθειών (prompting) για να προκαλέσουμε τη σωστή απάντηση και μείωση των λανθασμένων αποκρίσεων (errorless learning).
5.Μείωση των βοηθειών σταδιακά (fading).
6.Σωστή κατανόηση και έκφραση της γλώσσας (receptive language, expressive language, mands, tacts, interaverbals).
7.Μίμηση δραστηριοτήτων και ήχων.
8.Κοινωνικοποίηση, συμβολικό παιχνίδι.
9.Γενίκευση.

Σύμφωνα με τον Dr. O Ivar στο UCLA, το 47% των παιδιών με αυτιστική διαταραχή που παρακολουθούνται, κατάφεραν να παρακολουθήσουν κανονικό σχολείο και πιο σύγχρονες έρευνες δείχνουν ότι το 90% των παιδιών που εκπαιδεύονται βάση του προγράμματος της ΕΑΣ, παρουσιάζουν σημαντική βελτίωση στη γενική τους εικόνα.

Δεν υπάρχουν σχόλια: